Uçan Kaçan Çalışma Dosyalarını Nasıl Elde Tutarız?
Epeydir yine yazı yazmadığımın farkındayım. 2007 yılbaşından öncesinden itibaren çok kaotik bir tempoya girdim; bırakın yazı yazmayı, keyfince web’de dolanmaya ve hatta yılbaşında kendime hediye olarak aldığım Amiga 1200′ümü kurcalamaya dahi vaktim olmadı. Bunun üzerine yeni almış olduğum internal Dexonic SATA Raid sistemi bana çok büyük bir ihanet yaparak tüm çalışmalarımı yuttu! Kaybolan onlarca proje ve source’u geçtim, üzerinde çalışmakta olduğum bitmeye yakın 5 proje birden kaosun derinliklerine süründü. Bunun üzerine ciddi olarak ne yapmalıyımı düşündüm ve sonucunu birilerinin daha işine yarar umuduyla burada paylaşmak isterim.
Öncelikle herkese ciddi bir uyarı yapmam gerek; bilgisayarınıza çalışmasına fark katacak bir donanım ekleyecekseniz KESİNLİKLE bir proje üzerinde çalışırken bunu yapmayın. Hatta tüm projeler bitmiş olsun, gereken tüm dosyaları backup’layın, çalışmaların olduğu harddisk’i emin bir yere -bir kasa, o yoksa bir dolaba- saklayın. Sakın ha, benim düştüğüm hataya düşüp de çalışmaları nasılsa yeni harddisk’lere attım, bu eskisini de formatlayayım da başka bir amaç için kullanayım demeyin! Çalışmalar bir kere gitti mi, geri dönüşü olmuyor…
Göz nurum, yılların birikimi olan çalışmalarımı geri getirmek için öncelikle yazılımsal çözümleri denmek istedim. Bunun için EasyRecovery Professional ve FinalData isimli iki yazılım olduğunu daha önceki bir kazamdan öğrenmiştim. Özellikle ikincisi, biraz yavaş işini görse de harddisk’te kalan tüm bilgi kırıntılarını topluyor, derliyor ve size backup alabileceğiniz bir halde directory tree olarak sunuyor. Dediğim gibi, biraz yavaş olduğunu özellikle belirttim; 80-120 GByte için 18 saat süren tarama işi, 300 GByte’lık bir harddisk için 36 saatlere varabiliyor. O yüzden bu işi yapmadan önce elektriğin kesilmeyeceğinden emin olun (UPS) ve bilgisayarı da kullanmayacağınız bir vakit diliminde yapın.
Lakin… bahsi geçen bu programların her ikisi de klasik IDE disk yapısı için geçerli. SATA Raid sistemde hiçbir işe yaramadıklarını belirtmek çok acı bir deneyim oldu. Kurtarmayı gözlemlerken sebebinin SATA Raid sistemlerde -belki de Dexonic’in kullandığı arabirimden dolayı- klasik bir dosyalandırma sistemi yerine tüm harddiski kaplayan büyük bir dosya içerisinde çalışıldığını fark ettim. Haliyle, kurtarma programı da bu tek dosyaya RAW olarak eriştiğinden hiçbir datayı kurtaramıyorsunuz.
Ehh, dikkatsizliğin ve umursamazlığın cezasını çok ağır bir şekilde ödedik. Dönüşü olmayan noktaya geldikten sonra, 3 hafta önceki versiyonlara dönmeye razı olarak acilen müşterilerimin isteklerine cevap vermek için elimden geleni yaptım. Bu arada da vakit bulabildikçe web üzerinde bu kazalardan korunmak için ne yapılabiliri araştırmaya koyuldum. Klasik CVS yöntemi, server kurulması, remote erişim gerektirmesi ve tek client için verimli bir sistem olamadığından bir süre önce kullanmamaya karar verdim. CVS yapıları, daha çok birden fazla kişinin aynı proje üzerinde çalışmasını sağlamakta. Zaten sürekli kullandığım EditPlus da CVS’i dahil etmeyerek çizgisini net belirtmiş; CVS kullanacak kişi zaten bir geliştirme arabirimi (IDE) kullandığı için EditPlus’a gereksinim duymuyor. Aradığım CVS’in fark dosyaları mantığını kullanan bir backup sistemi idi. Web’de bununla ilgili birkaç tane ücretli yazılım vardı, deneme sürümlerini indirip biraz kurcaladım. Ama güzel olanlar genelde denemeye kapalı olduğu için bu hevesten de vazgeçtim. Aslında ne alacağımı tam bilsem, ücretini de ödemeye razıydım. Ama deneyemedikten sonra birşeyler vaat eden, hiç ummadığım bir yerinden bug’lar yüzünden yedeklediğim dosyaların başına birşey gelebilme ihtimali korkuttu. Koskoca (!!!) windows dahil, tüm yazılımların problemleri olduğunu düşünürsek, güncellemesi sık yapılan, birçok kullanıcının kullanmasından dolayı da üreticisine hata raporlamaları çok daha sık giden bir yazılım çok daha ilgimi çeker. Ayrıca çok önemli bir nokta da yedeklemelerimi her ortamda rahatlıkla kullanabilme isteğim. Sistemim çökse, bilgisayarım yansa, harddisk’lerimin devreleri kızarmış olsa da ben yedeklenmiş dosyalarımdan en basit bir internet cafe’de bile kurtarma işlemini yürütebilmeliyim isterim. Bu yüzden de yedekleme sisteminin dosyalarının çok kolay kullanılabilmesi bence çok önemli.
Çok fazla lafı uzatmadan bu iş için seçtiğim yazılımın WinRAR olduğunu belirtsem şaşırır mısınız? Hemen hemen her gün kullandığımız bu yazılım, aslında çok ratik bir kullanma biçimi içeriyor; doğrudan komut olarak kullanılarak işlemlerin yürütülmesi. Çok fazla da düşünmeye gerek yok, aslında kendi dökümanlarında bile gereken açıklama yapılmış. Ama eminim ki benim gibi pek çok kişi WinRar’ın help sayfalarına pek göz atmamıştır.
WinRar’ı Windows’un Scheduled Tasks’ı ile kullanmak için bir .bat dosyası yaratmamız yeterli. Böylece her gün tekrar edecek bir işlemi tanımlayabiliriz. Scheduled Tasks kullanımını anlatmayacağım, zaten içerdiği wizard ile çok basit şekilde bu işlemi tanımlayabilirsiniz. Demin de söylediğim gibi, bu işlemi yapacak komutları içeren .bat dosyasını notepad ile yarabilirsiniz. Aşağıdaki satır, biraz uzun olsa da tümünü tek bir satır olarak kopyalayın:
C:\PROGRA~1\WinRAR\WinRAR.exe a -r -M5 -MD4096 -ibck -Y -O+ -Pparolam -ac -v1440k -ep1 -ag+YYYYMMDD “f:\_root\backups\_web_obsesif.rar” “F:\_root\own\obsesif_v2\”
Bu komutun işlevlerini kısaca tanıtacak olursak:
- a ile arşivleme yapılıyor,
- -r ile recursive modunu kullanırız, bunun sayesinde proje directory’mizin altındaki folder’ları da arşive dahil etmiş oluruz
- -M5 sıkıştırmayı en iyi seviyede yapmamızı sağlıyor
- -MD4096 sıkıştırmada kullanılacak referans genişliğini tanımlıyor
- -ibck sıkıştırma işlemini fonda gerçekleştirir ve siz o sırada çalışıyorsanız sizi rahatsız etmeden işlemi tamamlamayı sağlar
- -Y yedekleme sırasında çıkabilecek tüm soruları OK ile cevaplamamızı sağlar
- -O+ yedekleme sırasında aynı isimde bir dosya varsa bunun üzerine yazım yapılacağını belirtir
- -Pparolam yedekleme dosyasına genel bir parola atayarak meraklı insanların dosyalara erişmelerini engeller
- -ac yedeklenen tüm dosyaların arşiv işaretlemesini kapatır
- -v10m yedekleme dosyalarını parçalara ayırarak disket gibi ortamlarda taşınmasını sağlar, ben gerektiğinde FTP ile de kolay gönderilmesi için 10 MByte’lık parçalara bölünmesini pratik buldum
- -ep1 directory isimlerininin kayıt edilmemesini sağlayarak yedeklenen dosyaları daha sonra farklı bir directory’ye açmak istersek kaynak path’dekini oluşturacak şekilde bir sürü içiçe directory yapılmasını engeller
- -ag+YYYYMMDD bununla da dosya isimlerinin başına (ya da sonuna) tarih belirteci ekliyoruz; ben dosyaların lsitelenirken sıralı gösterdiğimden sıralamasının pratik olamsı için tarih bilgisini dosya isminin başına ekliyorum. Dosya isimleri 20070129_web_obsesif.rar şeklinde oluyor.
Komut satırının sonundaki ki path, sırasıyla yedek dosyasının tam yeri ve hangi folder’ın yedeklemesinin yapılacağını tanımlamamızı sağlıyor. Gördüğünüz gibi çok basit iki araç ile her ortamda rahatlıkla erişilebilecek bir yedekleme sistemine sahip oluyoruz. Tabii bu sistemin çalışması için bilgisayarın açık olması gerekiyor. Scheduled Tasks’ı bilgisayarı uyandırıp işlemi gerçekleştirecek şekilde de ayarlayabilirsiniz. Bu sistemin tek dezavantajı, tanımladığınız periyodda proje dosyalarınızda değişiklik olmasa da yedekleme yapıyor olması. Ama günümüzde DVD kapasitelerini düşününce, bu pek de önemli olmuyor.
November 1st, 2007 at 5:49 am
HARİKA YAZI
November 3rd, 2007 at 7:47 am
sizinle nasıl irtibata geçebilrim
November 12th, 2007 at 1:12 pm
obsesif @ gmail üzerinden… ama buradan sayfamda bir iletişim formu olmamasından utandım; hemen ekleyeceğim…
June 7th, 2008 at 5:58 pm
Merhaba,gerçekten çok güzel bir yazı tamda bununla ilgili birşey ararken hızır gibi yetiştiniz desem yeridir
Size bir sorum daha olacak bunu ağ bilgisayarlarında yapabilirmiyim? Yani mesela 10 pc var ve hepsinin c: dizininde bacup klasörleri var bunları direk olarak otomatik yedekleyen bir komut yazmak mümkünmüdür? Gün bitiminde Hepsini ana bilgisayara yedeklemek istiyorumda. Ben kurcalayarak bulmaya çalışacağım yapabilirsem burayada yazarım
İyi çalışmalar.
June 12th, 2008 at 2:33 pm
Peki bilgisayarımıza 2. bir hdd taksak bu yedeği ona aldırabilirmiyiz ?
November 13th, 2008 at 6:52 am
i724tbml46gd6kmr